Kryminały których autorzy starają się ugryźć klasyczne kalki fabularne z innej strony spotykają się najczęściej z dobrym przyjęciem czytelników. Nie inaczej jest w przypadku Dziewczyny z pociągu autorstwa Pauli Hawkins – stała się ona dosyć szybko bestsellerem, jednak najbardziej wypromowały ją słowa Stephena Kinga, który orzekł (niczym wyrocznia), że zarwał noc na lekturze tego debiutu. Tak, debiutu. O lepszą rekomendację w świecie literacko ujętej zbrodni trudno.
Rachel zmaga
się z problemem, który trudno ocenić jednoznacznie. Nie jest to do końca
alkoholizm, ale z pewnością – daleko idące kłopoty z trzeźwością. Przez picie
straciła pracę, jednak zachowuje się jakby wciąż pracowała, głównie po to, by
zachować pozory przed swoimi współlokatorami. Dojeżdża codziennie do pracy,
wraca w stare miejsca, jednak takie zawieszenie wprowadza ją w stan coraz głębszej
melancholii, w której pomocnymi okazują się jedynie trunki. Pewnego dnia,
przemierzając kolejką codzienną trasę, bohaterka zauważa kłótnię na mijanych
przedmieściach. Budzi to jej niepokój – wszak zna tę okolicę. Zaczyna ona
łączyć fakty gdy w mediach pojawiają się informacje o zaginięciu młodej kobiety,
niepokojąco podobnej do tej, którą widziała kilka dni wcześniej.
Hawkins
zabiera czytelników do kraju powrotów, głównie bolesnych, w których nie brakuje
zmagań głównej bohaterki z samą sobą. Nie brakuje tej książce też dramaturgii,
uwikłania w relacje między przedmiejskimi sąsiadami i zmagań o mężczyznę życia.
Ta ciekawa perspektywa pozwala autorce na sprawne wyjście ze zwyczajowych kalk
fabularnych, przedstawiających porzuconą jako osobę zdeterminowaną do
odzyskania ukochanego. Sporo w książce dialogów między wspomnianymi kalkami
literackimi, które realizowane są w rozmowach bohaterów. Odbywają się one
sprawnie i, w gruncie rzeczy, są dobrze umieszczone w kryminale, dzięki czemu
pojawiają się naturalnie. Sam wątek „kryminalny” (wszak o kryminale mówimy)
jest pomysłowo rozwinięty, jednak zakończenie – nawiązujące formalnie do
twórczości Agaty Christie – dosyć skutecznie niszczy wspomniane zabiegi.
Zaskoczony rozwiązaniem może być tylko czytelnik nieuważny, bowiem w tekście
jest masa wcześniej zaznaczonych nawiązań i sugestii, które wskazują prostą
drogę do drzwi mordercy. Być może dałoby się inaczej, chociaż nie jestem pewien
czy lepiej. Sama akcja jest też nieco zbyt „pofalowana” – nie ma wprawdzie dłużyzn,
ale niektóre momenty (wplatanie w wiele miejsc opisów ponownych załamań
bohaterki) sprawiają wrażenie nieco irytującego refrenu (tak, przyznaję się,
czytałem je szczątkowo).
Jako dialog
z tradycją Dziewczyna z pociągu
spełnia swoją rolę dosyć dobrze, chociaż zbyt wiele w niej przewidywalności. Ma
to swoje wady (nie każdy lubi), ale i zalety (wszak to literatura popularna).
Wydaje mi się, że sporo dobrego i złego zrobił „znak jakości” Stephena Kinga –
po takiej książce spodziewałem się nieco więcej i choć nie zawiodła ona, to z
pewnością nie powaliła mnie na kolana. Niemniej – to wciąż dobra i świadomie
napisana rzecz (co nie zdarza się często na niwie kryminalnej), jednak, poza
świetnymi zabawami kalkami fabularnymi, nie wnosząca nic nowego. Jako lektura
do pociągu (jako żywo) warto polecić.

